Khánh Hoà: Chủ động chăm sóc sắn theo diễn biến thời tiết, hạn chế ảnh hưởng của nắng nóng và sâu bệnh

Nắng nóng kéo dài, lượng mưa thiếu hụt và phân bố không đều đang đặt ra nhiều thách thức đối với sản xuất sắn tại Khánh Hòa. Trong điều kiện đất thường xuyên thiếu ẩm, cây không chỉ sinh trưởng chậm, giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng mà còn có nguy cơ bị nhện đỏ gây hại. Theo dõi sát diễn biến thời tiết, giữ ẩm cho đất, bón phân đúng thời điểm và chủ động phát hiện sâu bệnh là những giải pháp cần được người trồng sắn đặc biệt lưu ý.

Đất đủ ẩm mới bón phân

Trong điều kiện nắng nóng, khô hạn kéo dài, độ ẩm đất là yếu tố cần được quan tâm trước khi tiến hành bón phân cho sắn. Khi đất quá khô, hoạt động của bộ rễ bị hạn chế, khả năng hấp thu nước và dinh dưỡng của cây giảm. Vì vậy, dù đã đến thời kỳ bón thúc, người trồng cũng không nên bón phân khi đất đang khô hoặc giữa thời điểm nắng nóng, bởi hiệu quả sử dụng phân thấp và cây khó hấp thu lượng dinh dưỡng được bổ sung.

Theo quy trình canh tác sắn bền vững, bón thúc lần thứ nhất vào khoảng 30–40 ngày sau trồng, sử dụng 152 kg urê /ha  và  kali Clorua 150 kg/ha (Theo quy trình canh tác sắn (khoai mì) bền vững cho vùng trồng sắn trọng điểm Quyết định số 91/QĐ-TT-CLT của Cục trưởng Cục Trồng trọt ngày 24/02/2025; trong đó lượng phân bón theo định mức kinh tế - kỹ thuật theo Quyết định số 24/2025/QĐ-UBND của UBND tỉnh Khánh Hoàn ngày 11/4/2025); lần thứ hai vào khoảng 80–90 ngày sau trồng, bón lượng đạm và kali tương đương đợt 1. Tuy nhiên, trong điều kiện thời tiết bất lợi, mốc thời gian này cần được vận dụng linh hoạt theo độ ẩm thực tế của đất, tránh bón phân một cách máy móc theo lịch.

Nếu đến thời kỳ bón thúc nhưng ruộng sắn đang thiếu ẩm, người trồng cần theo dõi diễn biến thời tiết, tranh thủ bón ngay sau khi có mưa đủ làm ẩm đất. Với những diện tích chủ động được nguồn nước, có thể tưới bổ sung để tạo độ ẩm thích hợp trước khi bón. Khi bón thúc, cuốc hốc cách gốc khoảng 15–20 cm, rải phân và lấp đất sau bón để hạn chế thất thoát dinh dưỡng. Không bón phân khi trời đang nắng nóng hoặc có mưa lớn.

Bên cạnh việc lựa chọn đúng thời điểm, dinh dưỡng cho cây cần được cung cấp cân đối. Đạm giúp phát triển thân, lá; lân hỗ trợ phát triển bộ rễ; kali có vai trò đối với khả năng chống chịu cũng như quá trình vận chuyển, tích lũy sản phẩm quang hợp về củ. Trong thời kỳ khô hạn, không nên thấy cây sinh trưởng chậm mà tự ý tăng lượng đạm. Khi thiếu nước, khả năng hấp thu dinh dưỡng của cây vốn đã giảm, việc tăng lượng phân không những khó mang lại hiệu quả như mong muốn mà còn làm tăng chi phí đầu tư.

Do đó, chăm sóc sắn trong thời kỳ nắng nóng cần tuân thủ nguyên tắc “đất đủ ẩm – bón đúng lúc – dinh dưỡng cân đối”. Đây là yêu cầu quan trọng để cây sử dụng phân bón hiệu quả, duy trì sinh trưởng và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hình thành, phát triển củ.

Cán bộ Kỹ thuật kiểm tra tình hình sâu bệnh hại trên đồng ruộng

Nắng nóng, khô hạn cần đặc biệt lưu ý nhện đỏ

Cùng với việc quản lý nước và dinh dưỡng, người trồng sắn cần đặc biệt chú ý nhện đỏ trong những đợt thời tiết khô nóng. Nhện đỏ thường gây hại trong giai đoạn sinh trưởng sinh dưỡng của cây sắn, phổ biến ở khoảng 2–6 tháng sau trồng, nhất là trên những ruộng bị khô hạn. Ở giai đoạn mới gây hại, trên lá xuất hiện những chấm trắng nhỏ. Khi mức độ gây hại tăng, lá có thể chuyển vàng sáng hoặc màu đồng, làm giảm diện tích lá quang hợp và ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây. Người trồng cần chú ý quan sát kỹ mặt dưới lá và các tầng lá để phát hiện sớm, thay vì chờ đến khi triệu chứng biểu hiện rõ trên diện rộng mới tiến hành xử lý. Khi nhện đỏ phát sinh với mật độ cao và cần sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, phải lựa chọn thuốc được phép sử dụng đúng đối tượng, tuân thủ liều lượng và hướng dẫn trên nhãn cũng như hướng dẫn của cơ quan chuyên môn. Khi phun cần thực hiện kỹ, chú ý mặt dưới lá là nơi nhện thường tập trung, để nâng cao hiệu quả phòng trừ; không tự ý tăng liều hoặc phối trộn nhiều loại thuốc.

Hình ảnh lá sắn bị nhện đỏ

Chủ động chăm sóc sắn (mì) trước diễn biến bất lợi của thời tiết

Những tháng giữa năm 2026, nắng nóng cùng tình trạng mưa phân bố không đồng đều đã tác động rõ nét đến sản xuất nông nghiệp ở nhiều địa phương. Theo Thông báo và Dự báo khí hậu mùa của Trung tâm Nghiên cứu Khí tượng và Khí hậu, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), trong mùa 3 tháng 5–7/2026, nhiệt độ trung bình trên hầu hết lãnh thổ cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,1–1,5°C; đã ghi nhận 10 đợt nắng nóng diện rộng, tập trung chủ yếu ở Bắc Bộ và Trung Bộ. Đáng chú ý, lượng mưa tại Trung Bộ và Nam Bộ phổ biến thấp hơn trung bình nhiều năm từ 5–45%.

Điều đáng quan tâm là nguy cơ nắng nóng chưa hẳn kết thúc. Theo dự báo của Trung tâm Nghiên cứu Khí tượng và Khí hậu, trong mùa tháng 9–11/2026, khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ có nhiệt độ cao hơn trung bình nhiều năm, lượng mưa thấp hơn trung bình nhiều năm và nắng nóng có khả năng tiếp tục xuất hiện trong tháng 9. Bản tin cũng nhận định El Niño có khả năng tiếp tục duy trì đến mùa xuân năm 2027.

Trước diễn biến thời tiết trên, người trồng sắn tại Khánh Hòa cần chủ động ngay từ khâu chọn giống đến chăm sóc và bảo vệ cây. Khi trồng mới, cần lựa chọn hom giống khỏe, rõ nguồn gốc; mua hoặc nhận giống tại các cơ sở, địa chỉ cung ứng giống theo quy định hoặc theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn; hạn chế sử dụng nguồn giống không rõ nguồn gốc, hom yếu hoặc có biểu hiện bất thường.

Trong quá trình chăm sóc, cần “nhìn trời, nhìn đất, nhìn cây”, thường xuyên thăm đồng, theo dõi diễn biến mưa, độ ẩm đất và tình trạng sinh trưởng để có biện pháp chăm sóc phù hợp. Với những diện tích đang sinh trưởng và phát triển củ, cần tranh thủ các đợt mưa đủ làm ẩm đất hoặc chủ động bổ sung nước trước khi bón phân; bảo đảm dinh dưỡng cân đối theo từng giai đoạn sinh trưởng. Đồng thời, kiểm tra kỹ các tầng lá, nhất là mặt dưới lá, để phát hiện sớm nhện đỏ và có biện pháp xử lý kịp thời.

Khi cần sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, phải lựa chọn thuốc đúng đối tượng, sử dụng theo hướng dẫn, không tự ý tăng liều hoặc phối trộn thuốc. Trường hợp sâu bệnh phát sinh mạnh hoặc cây có biểu hiện bất thường chưa xác định được nguyên nhân, người dân cần phối hợp với cán bộ chuyên môn tại địa phương để được kiểm tra, hướng dẫn xử lý kịp thời.

Tác giả: Hoàng Trang - TT Khuyến Nông Khánh Hoà

Nguyễn Bá Tùng Tổng hợp 

Nguồn trích dẫn: https://nongsan.khanhhoa.gov.vn/tin-tuc-su-kien/ban-tin-khuyen-nong/chu-dong-cham-soc-san-mi-theo-dien-bien-thoi-tiet-han-che-anh-huong-cua-nang-nong-va-sau-ben