Bản đồ di truyền phân giải cao qtl điều khiển thành phần acid béo của hạt đậu nành thông qua kỹ thuật giải trình tự đặc biệt mang tính khuếch đại

TÓM TẮT

Phẩm chất dầu đậu nành và tính ổn định của nó được qui định chủ yếu bởi thành phầm acid béo có trong hạt. Trong công trình khoa học này, người ta xây dựng nên một bản đồ liên kết mật độ cao với 200 dòng cận giao tái tổ hợp (recombinant inbred lines) xuất phát từ một tổ hợp lai giữa hai giống đậu nành Luheidou2 và Nanhuizao, và các chỉ thị SNP được phát triển bằng kỹ thuật SLAF-seq (specific-locus amplified fragment sequencing). Bản đồ này có 3541 chỉ thị phân tử định vị trên 20 nhóm liên kết (LG: linkage groups) và quét trên 2534.42 cM khoảng cách di truyền, trung bình là 0.72 cM giữa hai chỉ thị liền kề. Phân tích bản đồ cách quãng (interval mapping) cho thấy có 26 QTL ổn định đối với sự điều khiển 5 acid béo, giải thích được từ 0.4 đến 37.0% biến thiên kiểu hình đối với từng acid béo qua nhiều môi trường khác nhau. Trong những QTL như vậy, có 9 QTL là những loci mới phát hiện (qLA1, qLNA2_1, qPA4_1, qLA4_1, qPA6_1, qSA12_1, qPA16_1, qOA18_1, và qFA19_1). Những QTL ổn định này có liên quan đến ba gen sinh tổng hợp acid béo (GmFabG, GmACP, và GmFAD8), và 66 gen mã hóa protein đóng vai trò các yếu tố phiên mã có liên quan đến lipid. Các QTL ổn định ấy và những chỉ thị SNP có liên kết chặt chẽ có thể được người ta sử dụng trong chiến lược chọn giống đầu nành nhờ chỉ thị phân tử.

Xem: https://link.springer.com/article/10.1007/s00122-017-2902-8/fulltext.html

Hình 2: Bản đồ di truyền phân giải cao bộ genome đậu nành và 26 QTL ổn định điều khiển acid béo. Phân bố chỉ thị SLAF biểu hiện trên 20 LGs (linkage groups: Gm01–Gm20) căn cứ theo vị trí tính bằng centiMorgans (cM). 26 QTL ổn định đối với acid béo, biểu hiện các quãng (interval distances: cM) của chúng được hiển thị giữa những chỉ thị phân tử liên kết chặt chẽ (SLAF markers) ở bên phải  của mỗi LG. Ba gen sinh tổng hợp acid béo được hiển thị ra trong quãng QTL có màu đỏ khi so sánh với vị trí vật lý của chúng mà SLAF markers đã có trong genome tham chiếu (online).

Nguồn: IAS. GS. Bùi Chí Bửu lược dịch.