Dự án Hợp tác quốc tế Hệ thống sản xuất sắn bền vững và chống chịu dịch bệnh tại khu vực Mekong

Nhằm giải quyết những vấn đề trên, Dự án “Disease-resilient and sustainable cassava production systems in the Mekong region” (Hệ thống sản xuất sắn bền vững và chống chịu dịch bệnh tại khu vực Mekong) được triển khai với mục tiêu duy trì một ngành hàng sắn hiệu quả, có khả năng thích ứng với dịch bệnh, nâng cao năng suất và đảm bảo sinh kế lâu dài cho nông hộ.

Dự án quy tụ sự tham gia của nhiều tổ chức nghiên cứu và cơ quan quản lý nông nghiệp hàng đầu trong khu vực, bao gồm Viện Nghiên cứu và Phát triển Nông nghiệp Campuchia (CARDI), Tổng cục Nông nghiệp Campuchia, Trung tâm Bảo vệ Thực vật Lào, Viện Nghiên cứu Nông Lâm nghiệp Quốc gia Lào (NAFRI), Trung tâm Nghiên cứu Thực nghiệm Nông nghiệp Hưng Lộc (Việt Nam) và Liên minh Bioversity International & CIAT.

Mục tiêu của dự án và hướng tới hệ thống sản xuất sắn bền vững

Trong khuôn khổ Dự án nghiên cứu và phát triển các giải pháp canh tác bền vững nhằm duy trì năng suất và bảo vệ tài nguyên đất. Các hoạt động chính bao gồm:

• Khảo sát hiện trạng sản xuất sắn, phân tích dữ liệu vùng trồng sắn và đánh giá chất lượng đất.
• Nghiên cứu các mô hình luân canh cây trồng nhằm duy trì năng suất nhưng không làm gia tăng nhu cầu lao động.
• Đưa cây họ Đậu cố định đạm vào hệ thống canh tác sắn để cải thiện độ phì đất.
• Nghiên cứu kết hợp cây thức ăn chăn nuôi nhằm đa dạng hóa nguồn thu nhập cho nông hộ.
• Hoàn thiện các công cụ chẩn đoán bệnh Chổi rồng sắn giúp phát hiện bệnh nhanh và chính xác hơn.
• Nhân rộng nguồn hom giống sạch bệnh thông qua sự phối hợp giữa các đơn vị nghiên cứu, doanh nghiệp và người sản xuất.
• Ứng dụng công nghệ số, cảm biến và thiết bị bay không người lái (drone) trong giám sát sinh trưởng cây trồng và quản lý dịch bệnh.

Dự án thu hút sự quan tâm của rất nhiều nhà nghiên cứu khoa học tại Việt Nam và Quốc tế

Vai trò của Trung tâm Nghiên cứu Thực nghiệm Nông nghiệp Hưng Lộc

Là đơn vị nghiên cứu sắn hàng đầu tại Việt Nam, Trung tâm Nghiên cứu Thực nghiệm Nông nghiệp Hưng Lộc giữ vai trò quan trọng trong hợp phần nghiên cứu, chọn tạo và phát triển giống sắn có năng suất cao, chất lượng tốt, thích ứng với điều kiện sản xuất và có khả năng chống chịu tốt với các loại dịch hại, đặc biệt là bệnh Chổi rồng sắn (Cassava Witches' Broom Disease - CWBD).

Trung tâm Hưng Lộc sẽ tập trung triển khai các hoạt động trong dự án như:

• Lai tạo và phát triển nguồn vật liệu giống sắn mới.
• Đánh giá và chọn lọc các tổ hợp lai qua nhiều thế hệ từ quần thể F1, F1C1 đến các giai đoạn khảo nghiệm năng suất sơ bộ (PYT) và khảo nghiệm năng suất nâng cao (AYT).
• Thực hiện khảo nghiệm tại nhiều vùng sinh thái nhằm đánh giá khả năng thích nghi, tính ổn định và tiềm năng sản xuất của các dòng triển vọng.
• Tuyển chọn các dòng ưu tú phục vụ công nhận và công bố giống mới, góp phần bổ sung nguồn giống chất lượng cao cho sản xuất.
• Tham gia đánh giá các giống sắn kháng khảm lá và khả năng chống chịu bệnh Chổi rồng và các bệnh hại quan trọng khác trên nguồn vật liệu chọn tạo.
• Phối hợp với các đối tác trong khu vực để chia sẻ nguồn gen, dữ liệu nghiên cứu và kết quả đánh giá phục vụ công tác cải tiến giống.

Các đơn vị quản lí và nghiên cứu tại Việt Nam tham gia Hội thảo do CIAT tổ chức tại Tây Ninh trong khuôn khổ Dự án

Kỳ vọng tác động

Thông qua sự tham gia tích cực của các cơ quan nghiên cứu, doanh nghiệp và nông dân, dự án hướng tới xây dựng các hệ thống sản xuất sắn có khả năng chống chịu dịch bệnh tốt hơn, nâng cao hiệu quả sử dụng đất, giảm chi phí lao động và tăng tính bền vững của ngành hàng sắn.

Đối với Trung tâm Nghiên cứu Thực nghiệm Nông nghiệp Hưng Lộc, đây là cơ hội quan trọng để tiếp tục khẳng định vai trò đầu mối nghiên cứu và phát triển giống sắn tại Việt Nam, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực chọn tạo giống, quản lý dịch bệnh và phát triển các giải pháp canh tác tiên tiến phục vụ sản xuất sắn bền vững.

Kết quả của dự án được kỳ vọng sẽ góp phần tạo ra các giống sắn mới có năng suất cao, chống chịu tốt với bệnh hại, đáp ứng nhu cầu sản xuất trong nước và khu vực, qua đó nâng cao thu nhập cho người trồng sắn và thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành hàng sắn tại Việt Nam và khu vực Mekong.

Nguyễn Bá Tùng

Tham khảo tại nguồn: https://www.aciar.gov.au/project/crop-2022-110